www.cms-cmck.com

Najnowszy raport nt. rynku fuzji i przejęć "CMS European M&A Study 2016" przygotowany przez kancelarię CMS wskazuje, że choć ostatni rok przyniósł rekordowy 22% wzrost wartości transakcji zawieranych w Europie (do 990 mld euro), to jednak w nadchodzących miesiącach należy liczyć się z większą niepewnością na europejskim rynku M&A. Mimo że, liczba transakcji w Europie spadła o 6%, CMS obsługiwała w 2015 r. o 13% więcej fuzji i przejęć niż rok wcześniej.


W ramach raportu "CMS European M&A Study 2016" kancelaria CMS przeanalizowała prawie 2,8 tys. transakcji przeprowadzonych w Europie w latach 2010 – 2015, co pozwala zauważyć pewne trendy na rynku M&A.


"Rynek fuzji i przejęć zdominowany jest przez sprzedających, którym udaje się uzyskać wyższe ceny oraz skutecznie zminimalizować wiele ryzyk prawnych związanych z przeprowadzaną transakcją. Jednocześnie obserwujemy pewną ewolucję postaw po stronie kupujących, którzy zdają się coraz lepiej rozumieć, które czynniki są najważniejsze dla strony sprzedającej i tak kształtować warunki transakcji w procesie negocjacji, aby zakończyła się ona sukcesem. Świadczy to o rosnącej dojrzałości rynku fuzji i przejęć w Polsce i w regionie" – mówi Marek Sawicki, partner współzarządzający departamentem transakcji i prawa spółek w kancelarii CMS w Warszawie.



Do głównych wniosków na temat rynku M&A płynących z raportu należą:



  • Rośnie dojrzałość rynku M&A – od kilku lat obserwujemy stałą tendencję wzrostową w zakresie popularnościmechanizmu "earn out". Służy on podziałowi ryzyka pomiędzy obie strony transakcji poprzez uzależnienie ostatecznej ceny nabycia spółki od wyników przedsiębiorstwa już po zakończeniu przejęcia. "Jest to rozwiązanie stosowane przy inwestycjach w nowych sektorach czy w niepewnych ekonomicznie czasach, gdy wynik spółki jest trudny do przewidzenia. Warto pamiętać, że wymaga ono zaufania obu stron, gdyż nowy właściciel relatywnie łatwo może wpłynąć na wynik przedsiębiorstwa np. poprzez zwiększenie wydatków marketingowych, a tym samym obniżyć ostateczną cenę spółki. Rosnąca akceptacja dla rozwiązania "earn out" przy transakcjach zawieranych w Polsce świadczy o dużej dojrzałości naszego rynku" – komentuje Marek Sawicki, partner w kancelarii CMS. "Podobnie ocenić można obserwowany na przestrzeni ostatnich lat spadek poziomu odpowiedzialności sprzedającego za naruszenia tzw. oświadczeń i zapewnień, co do stanu sprzedawanego biznesu".



  • Rozwiązywanie potencjalnych sporów w drodze arbitrażu jest bardziej popularne od postępowań przed sądami powszechnymi. Zapis dotyczący arbitrażu przenosi potencjalny spór pomiędzy stronami z sądów państwowych przed dedykowany prywatny sąd arbitrażowy. Na arbitraż zdecydowano się w przypadku 72% transakcji obsługiwanych przez CMS w Europie Środkowo – Wschodniej, podczas gdy średnia dla Europy wynosi jedynie 36%. Najczęściej wybór arbitrażu jako metody rozwiązywania sporów podyktowany jest chęcią uniknięcia rozgłosu lub obawą, iż proces sądowy może być długotrwały.



  • Sprzedający skutecznie ograniczają własną odpowiedzialność finansową w transakcjach, coobserwujemy już od kilku lat. Jak wynika z raportu "CMS European M&A Study 2016", zarówno w Europie jak i naszym regionie, w większości transakcji odpowiedzialność finansowa sprzedającego za naruszenia warunków umowy (tzw. liability caps) ustalana jest coraz częściej na poziomie znacznie niższym niż połowa ceny sprzedaży. Praktyka kancelarii CMS z polskiego rynku pokazuje, iż obecnie najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest ograniczenie do 10-30% ceny. Z kolei, w USA kwoty ustalane jako odpowiedzialność finansowa sprzedającego za niewywiązanie się z warunków umowy są jeszcze niższe, w większości na poziomie 10%, co może świadczyć o większym apetycie na ryzyko graczy amerykańskich.



  • Rośnie świadomość kupujących, które czynniki są kluczowe dla sprzedających, co znacznie ułatwia zamknięcie transakcji – świadczy o tym wzrost popularności ubezpieczeń od odpowiedzialności z tytułu naruszenia oświadczeń i zapewnień, które pozwalają kupującym alokować część ryzyka związanego z sytuacją prawno-ekonomiczną nabywanej spółki po stronie ubezpieczyciela.Wobec tendencji do ustalania niższej odpowiedzialności finansowej sprzedającego, zrekompensowanie sobie dodatkowym ubezpieczeniem większego ryzyka po stronie kupującego ułatwia kompromis ze stroną sprzedającą, a jednocześnie dotychczasowy właściciel może zapewnić sobie komfort dotyczący ostatecznego rezultatu finansowego transakcji.



  • Możliwość wycofania się kupującego z transakcji jest bardziej ograniczona w Europie, co bardzo różni nas od rynku amerykańskiego. Klauzule umożliwiające wycofanie się nabywcy pomiędzy podpisaniem a zakończeniem transakcji zastosowano w Europie i w naszym regionie w mniej niż 1/5 transakcji obsługiwanych przez CMS. Stanowi to ogromny kontrast w porównaniu z rynkiem amerykańskim, gdzie klauzule MAC były stosowane w przeważającej większości transakcji, co wynika ze specyfiki amerykańskiego systemu prawnego. Najczęściej zapisy "Material Adverse Changes" w Europie dotyczyły transakcji w sektorze nieruchomościowym, finansowo – bankowym oraz energetycznym.


"Oczekiwania obu stron transakcji - i ich apetyt na ryzyko - zależą w oczywisty sposób od wielkości danego przejęcia, dlatego również w tym kontekście trzeba patrzeć na zjawiska obserwowane w Polsce i w regionie" – podkreśla Marek Sawicki. "Przy największych transakcjach częściej bowiem spotykamy się z wyznaczaniem stałej ceny na bazie ostatniego sprawozdania finansowego spółki (przy jednoczesnym braku wypłat przez spółkę na rzecz sprzedającego i jego podmiotów powiązanych) czyli z rozwiązaniami PPA czy locked box, a rzadziej z weryfikacją ceny w oparciu o późniejszy wynik przedsiębiorstwa. Wysoka cena na wstępie jest już bowiem wystarczająco satysfakcjonująca dla sprzedającego, a z kolei uzależnienie jej od późniejszych wyników przedsiębiorstwa, może być uznane za zbyt duże ryzyko dla sprzedającego. Podobnie pułap odpowiedzialności finansowej sprzedającego w dużych przejęciach jest z reguły ustalany - ze względu na dużą wartość bezwzględną transakcji – na niższym poziomie, a czas odpowiedzialności sprzedającego jest skrócony względem obserwowanego w mniejszych transakcjach."


Jak wynika z raportu "CMS European M&A Study 2016, spodziewana niepewność na rynku transakcyjnym związana jest m.in. z przewidywanym od dłuższego czasu spowolnieniem wzrostu gospodarczego Chin, kryzysem migracyjnym w Europie, wynikiem referendum w Wielkiej Brytanii i co za tym idzie kształtem Unii Europejskiej, wyborami w Stanach Zjednoczonych, czy bardziej agresywną polityką w zakresie podatku od osób prawnych na wielu rynkach.


"W Europie Środkowo – Wschodniej wciąż istnieje wiele ciekawych okazji transakcyjnych szczególnie w środkowym segmencie rynku, które będą przyciągać zarówno inwestorów strategicznych, jak i fundusze private equity. Ta część Europy jest jednym z lepiej rozwijających się obszarów pod względem ekonomicznym, choć zmieniająca się sytuacja polityczna w regionie może mieć wpływ na poziom fuzji i przejęć. Wraz ze zmianami na rynku M&A, sprzedający mogą być zmuszeni do obniżenia swoich oczekiwań lub zwiększenia apetytu na ryzyko." - dodaje Helen Rodwell kierująca praktyką M&A kancelarii CMS w Europie Środkowo – Wschodniej.



Informacje o CMS


CMS jest międzynarodową kancelarią prawniczą świadczącą kompleksowe usługi doradztwa prawnego i podatkowego na rzecz przedsiębiorstw, instytucji finansowych oraz organów administracji. Jesteśmy jedną z największych i najbardziej doświadczonych międzynarodowych kancelarii w Polsce – działamy na polskim rynku od ponad 20 lat. W biurach CMS w Warszawie i Poznaniu pracuje 140 prawników, którzy doradzają klientom działającym we wszystkich kluczowych sektorach gospodarki. Więcej informacji: http://www.cms-cmck.com/Poland