Europa Środkowo-Wschodnia

pdfCentral and Eastern Europe Statistics 2008 - publikacja EVCA CEE Task Force

Polska

Rynek private equity / venture capital w Polsce w 2008 roku (1)

STRESZCZENIE

Według szacunków EVCA w 2008r. inwestycje private equity / venture capital (PE/VC) w Polsce wyniosły 628 mln EUR, zaledwie o 8% mniej niż w rekordowym roku 2007. Należy podkreślić, iż poziom inwestycji PE/VC w 2008r. jest drugim co do wielkości wynikiem w historii.
Przeważająca większość inwestycji trafiła do spółek dojrzałych. Wykupy stanowiły, podobnie jak w roku ubiegłym, 80% zainwestowanych środków.
W 2008r. fundusze wyszły z 17 polskich spółek, sprzedając akcje o wartości początkowej 73 mln EUR.
Firmy PE/VC pozyskały w 2008r. około 2,5 mld EUR na nowe inwestycje, o 40% mniej niż w rekordowym roku ubiegłym (4,3 mld EUR).

INWESTYCJE

W 2008r. inwestycje PE/VC w Polsce wyniosły 628 mln EUR, zaledwie o 8% mniej w stosunku do 684 mln EUR w rekordowym 2007r. Warto zauważyć, że Polska, podobnie jak w roku ubiegłym, zanotowała największy spośród krajów EŚW poziom inwestycji. Polskie spółki przyciągnęły przeszło jedną czwartą środków zainwestowanych w regionie oraz stanowiły jedną trzecią ogółu firm sfinansowanych przez fundusze PE/VC w EŚW (63 spółki w Polsce wobec 196 spółek ogółem). Średnia wielkość inwestycji w Polsce spadła o 0,5 mln EUR w stosunku do wartości z roku ubiegłego, osiągając poziom 10 mln EUR w 2008r. Dla porównania, średnia wielkość inwestycji w EŚW wyniosła w 2008r. 12,5 mln EUR wobec 14,7 mln EUR w 2007r.
W 2008r., podobnie jak w roku ubiegłym, dominowały inwestycje w późnych fazach rozwoju przedsiębiorstw. Wykupy wyniosły 501 mln EUR, czyli 80% wszystkich inwestycji w Polsce. Dla porównania, w EŚW wykupy stanowiły 63% ogółu inwestycji wobec 77% w roku ubiegłym.
Finansowane wzrostu przedsiębiorstw wyniosło w 2008r. 72 mln EUR, czyli 12% zaangażowanych środków, znacznie poniżej poziomu zanotowanego w EŚW (710 mln EUR, czyli 29% ogółu). Pozostałe 9% środków przeznaczono na inwestycje venture, czyli finansowanie spółek we wcześniejszych etapach rozwoju, z czego 18,6 mln EUR trafiło do bardzo młodych firm (zasiew i start) w porównaniu do 4,3 mln EUR w roku ubiegłym.


 


TABELA 1. PODZIAŁ INWESTYCJI POD WZGLĘDEM ETAPU ROZWOJU SPÓŁKI, 2008(2)


  2007 2008
€ x 1,000 Kwota inwestycji % Liczba spółek % Kwota inwestycji % Liczba spółek %
Zasiew 2,483 0.4% 4 6.2% 3,725 0.6% 10 15.9%
Start-up 1,815 0.3% 9 13.8% 14,900 2.4% 14 22.2%
Venture – póżniejszy etap 35,911 5.3% 17 26.2% 35,687 5.7% 17 27.0%
Venture ogółem 40,208 5.9% 30 46.2% 54,312 8.6% 40 63.5%
Finansowanie wzrostu 95,375 14.0% 8 12.3% 72,454 11.5% 5 7.9%
Restrukturyzacja 1,257 0.2% 1 1.5% 68 0.0% 1 1.6%
Refinansowanie 1,118 0.2% 1 1.5% 0 0.0% 0 0.0%
Wykupy 545,560 79.8% 27 41.5% 501,122 79.8% 17 27.0%
Razem 683,518 100.0% 65 100.0% 627,957 100.0% 63 100.0%

Źródło: EVCA


 


Jeśli chodzi o strukturę branżową inwestycji PE/VC w Polsce, to w 2008r. największym zainteresowaniem cieszyły się spółki transportowe oraz z branży produkcji i dystrybucji dóbr konsumpcyjnych. Fundusze zrealizowały w tych sektorach odpowiednio 173 mln EUR i 142 mln EUR. Jeśli chodzi o liczbę spółek, które otrzymały finansowanie w 2008r., to podobnie jak w roku ubiegłym, na pierwszym miejscu uplasowały się firmy z branży telekomunikacyjnej i mediów.


 


TABELA 2. STRUKTURA BRANŻOWA INWESTYCJI PE/VC, 2008


  2007 2008
€ x 1,000 Kwota inwestycji % Liczba spółek % Kwota inwestycji % Liczba spółek %
Produkcja dla biznesu 138,227 20.2% 11 16.9% 81,360 13.0% 6 9.5%
Usługi dla biznesu 2,600 0.4% 1 1.5% 22,568 3.6% 3 4.8%
Chemia i gospodarka materiałowa 875 0.1% 1 1.5% 0 0.0% 0 0.0%
Telekomunikacja i media 11,835 1.7% 17 26.2% 5,931 0.9% 17 27.0%
IT 26,263 3.8% 5 7.7% 19,045 3.0% 7 11.1%
Budownictwo 12,763 1.9% 3 4.6% 5,144 0.8% 1 1.6%
Dobra konsumpcyjne – produkcja i dystrybucja 74,716 10.9% 6 9.2% 142,100 22.6% 6 9.5%
Branża konsumpcyjna - inne 6,261 0.9% 4 6.2% 1,869 0.3% 4 6.3%
Energetyka i surowce 62,040 9.1% 2 3.1% 56,139 8.9% 2 3.2%
Usługi finansowe 133,462 19.5% 8 12.3% 45,957 7.3% 4 6.3%
Branża medyczna, farmaceutyczna, biotechnologia 102,757 15.0% 5 7.7% 60,463 9.6% 6 9.5%
Transport 111,718 16.3% 2 3.1% 173,370 27.6% 3 4.8%
Inne 0 0.0% 0 0.0% 14,011 2.2% 4 6.3%
Inwestycje ogółem 683,518 100% 65 100% 627,957 100% 63 100%

Źródło: EVCA


 


WYJŚCIA Z INWESTYCJI

Kwota dezinwestycji podawana jest w badaniu EVCA według wartości początkowej inwestycji i nie jest sumą przychodów uzyskanych ze sprzedaży spółki. Według danych EVCA w 2008r. fundusze wyszły z 17 polskich spółek (wobec 30 w 2007r.), sprzedając akcje o wartości początkowej 73 mln EUR, co oznacza 58% spadek w porównaniu z rokiem ubiegłym (175 mln EUR w 2007r.).
Najpopularniejszą metodą wyjść, podobnie jak w roku ubiegłym, była sprzedaż innemu funduszowi PE / VC (37% ogólnej wartości wyjść w 2008r. wobec 54% w 2007r.). Na drugim miejscu uplasowała się sprzedaż inwestorowi branżowemu - 28% wartości w 2008r wobec 13% w roku ubiegłym. Wyjście przez giełdę dotyczyło zaledwie jednej spółki, co nie jest zaskoczeniem, biorąc pod uwagę utrzymujące się niekorzystne warunki na giełdzie.


 


WYKRES 1. STRUKTURA WYJŚĆ PO KOSZCIE NABYCIA, 2007-2008


"


Źródło: EVCA


 


WYKRES 2. STRUKTURA WYJŚĆ - LICZBA SPÓŁEK, 2008


"


Źródło: EVCA


 


POZYSKIWANIE NOWYCH KAPITAŁÓW

Przeważająca większość kapitałów zebranych przez fundusze private equity/venture capital w Europie Środkowo-Wschodniej jest przeznaczona na inwestycje w całym regionie bez wskazania na konkretne kraje. Dlatego kwotę pozyskanych kapitałów podajemy dla całego regionu EŚW, a nie tylko dla Polski. Według szacunków EVCA firmy PE/VC pozyskały w 2008r. około 2,5 mld EUR na nowe inwestycje, o 40% mniej niż w rekordowym roku ubiegłym (4,3 mld EUR).


 


WYKRES 3. POZYSKANIE NOWYCH KAPITAŁÓW W EŚW, 2003 -2008


"


Źródło: EVCA


 


Utworzenie nowych funduszy na inwestycje w Europie Środkowo-Wschodniej o wartości przewyższającej 1 mld EUR zarówno w 2007, jaki i w 2008r., jest dowodem niesłabnącego zainteresowania inwestorów instytucjonalnych regionem.





(1) Wszystkie dane prezentowane w powyższym artykule pochodzą z bazy danych PEREP_Analytics (www.perepanalytics.eu).

(2) W tegorocznym Raporcie wprowadzono modyfikacje w zakresie etapów inwestycji. Historycznie segment venture obejmował inwestycje na poziomie seed, start – up oraz ekspansję. Począwszy od 2008r. inwestycje w fazie ekspansji zostały zastąpione przez dwa nowe etapy inwestycji: venture – późniejszy etap oraz finansowanie wzrostu.
Venture – późniejszy etap: finansowanie rozwoju spółki zarówno po, jaki i przed osiągnięciem progu rentowności.
Finansowanie wzrostu: finansowanie, najczęściej mniejszościowe, ale niekoniecznie, stosunkowo dojrzałych spółek. Kapitał tego typu może zostać wykorzystany na: rozszerzenie lub restrukturyzację działalności, wejście na nowe rynki, sfinansowanie znaczącego przejęcia bez zmiany kontroli.