Europa Środkowo-Wschodnia

pdfCentral and Eastern Europe Statistics 2006 - publikacja EVCA CEE Task Force

Polska

POLSKIE FIRMY ZARZĄDZAJĄCE Funduszami Private Eqiuity/ Venture Capital w 2006 roku [1]

ZAKRES DANYCH. PRZEKRÓJ RYNKOWY I BRANŻOWY
Europejskie Stowarzyszenie Venture Capital/Private Equity (EVCA) prezentuje dane w dwóch przekrojach: rynkowym i branżowym:



    • Przekrój rynkowy pokazuje inwestycje zrealizowane w Polsce przez firmy zarządzające funduszami z całej Europy.



    • Przekrój branżowy prezentuje działalność firm zarządzających funduszami, które mają siedzibę w Polsce. Dane obejmują ich działalność zarówno w Polsce, jak i za granicą, głównie w Europie Środkowej i Wschodniej.



Poniżej przedstawione są wyniki najnowszych badań przedstawiające dane dotyczące Polski w ujęciu branżowym.

STRESZCZENIE
Według badania przeprowadzonego przez European Private Equity and Venture Capital Association (EVCA) w 2006r., do funduszy napłynęła rekordowa ilość kapitału, ponad 936 mln EUR. Inwestycje polskich firm zarządzających funduszami private equity / venture capital (PE/VC) wyniosły 294 mln euro w 2006 r., a więc prawie dwa razy więcej niż w 2005r., kiedy to suma inwestycji wyniosła 154 mln euro. 94 proc. inwestycji trafiło do spółek dojrzałych (276 mln euro) – finansując transakcje wykupu.
Doskonała koniunktura na rynku pe/vc widoczna jest w całej Europie, gdzie poziom pozyskanych kapitałów osiągnął historyczny rekord – 112 mld euro oraz zanotowano najwyższy dotychczas poziom inwestycji – 71 mld euro.


Polskie firmy zarządzające - pozyskiwanie nowych kapitałów
W Polsce napływ nowych kapitałów do funduszy był rekordowo wysoki. Polskie firmy private equity / venture capital pozyskały 936,9 mln euro nowych kapitałów do funduszy. Poprzedni rekord zanotowano w 2004r – pozyskany kapitał wyniósł 303,8 mln euro.
Ze źródeł europejskich pozyskano 654,3 mln euro, co stanowi 69,8 proc., ze źródeł pozaeuropejskich natomiast 26,4 proc. Należy zauważyć, że na rynku brakuje polskich źródeł zasilania w kapitał. W Polsce ze źródeł krajowych pozyskano jedynie 3,8 proc. kapitału.


WYKRES 1. Źródła pochodzenia kapitału private equity w Polsce w 2006r.
 width=

Źródło: Rocznik EVCA 2007


Polskie firmy zarządzające - inwestycje polskich firm zarządzających funduszami
Fundusze PE/VC, które mają siedzibę w Polsce zainwestowały 293,7 mln euro w 2006r., co oznacza wzrost o 90,8 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Rekordową aktywnośc inwestycyjną widać w całej Europie, gdzie inwestycje osiągnęły najwyższy w historii poziom 71 mld euro (wobec 47 mld euro w roku poprzednim).



WYKRES 2. INWESTYCJE POLSKICH FIRM ZARZĄDZAJĄCYCH FUNDUSZAMI, 2005-2006
 width=

Źródło: Rocznik EVCA 2007

Zwiększyła się również liczba zrealizowanych inwestycji z 32 w 2005r. do 46 w 2006r, przy czym średnia wielość inwestycji wzrosła o 1,6 mln EUR, osiągając poziom 6,4 mln euro w 2006r. Zainteresowanie funduszy stosunkowo dużymi inwestycjami widać wyraźnie w całej Europie i Polska nie jest tutaj wyjątkiem. Dla porównania, średnia wielkość inwestycji w Europie wyniosła w 2006r. 6,6 mln euro.
Inwestowanie w formie syndykatów stanowiło niewielki udział w ogólnej liczbie inwestycji. Jedynie 5 spośród 46 inwestycji zrealizowano w konsorcjach.
Całkowitej zmianie uległy również proporcje inwestycji pierwotnych, trafiających do spółek, które wcześniej nie pozyskiwały finansowania private equity, i kolejnych, kierowanych do spółek z portfela funduszy. W 2006r. jedynie 28 proc., 82 mln EUR, stanowiły inwestycje pierwotne, podczas gdy w roku 2005 aż 115 mln EUR, czyli 75 proc. całości.


WYKRES 3. INWESTYCJE PIERWOTNE I KOLEJNE, 2005-2006
 width=

Źródło: Rocznik EVCA 2007


Polskie firmy zarządzające - struktura branżowa inwestycji
W 2006r. nastąpiła zmiana kierunków inwestowania wśród polskich zarządzających funduszami. Po roku koncentracji na spółkach z branży dóbr konsumpcyjnych nastąpił powrót do sektora telekomunikacji i mediów. Polskie firmy private equity zrealizowały sektorze 165 mln EUR, czyli ponad połowę całości inwestycji. Dużym zainteresowaniem ponadto cieszyły się spółki z branż produkcyjnej oraz sektora usług finansowych, zainwestowano w nie odpowiednio 61 mln EUR (21 proc. ogółu zainwestowanych środków) oraz 41 mln EUR (14 proc. ogółu zainwestowanych środków).
Odnotowano znaczący wzrost inwestycji w sektorze zaawansowanych technologii. Inwestycje polskich firm private equity w tej branży wyniosły 165 mln euro, czyli 56 proc. całości zainwestowanych środków, dla porównania, w roku ubiegłym inwestycje w tym sektorze wyniosły 37 mln euro, co stanowiło 24 proc. ogółu środków.


TABELA 1. STRUKTURA BRANŻOWA INWESTYCJI PE/VC W POLSCE, 2005-2006

W tys. EUR
2005

2006
Kwota
inwestycji

%
Liczba
spółek

%
Kwota
inwestycji

%
Liczba
spółek

%
Telekomunikacja/Media
8 606

5,6

7

28,0

164 977

56,2

7

18,9
Informatyka
28 376

18,4

4

16,0

0

0,0

0

0,0
Medycyna
114

0,1

1

4,0

3 046

1,0

1

2,8
Dobra konsumpcyjne
65 785

42,7

7

28,0

9 219

3,2

5

13,5
Produkty i usługi przemysłowe
0

0,0

0

0,0

0

0,0

3

8,1
Produkcja - inne
38 209

24,8

1

4,0

60 633

20,7

3

8,1
Transport
9 675

6,3

2

8,0

7 460

2,5

2

5,4
Usługi finansowe
3 216

2,1

2

8,0

41 437

14,1

5

13,5
Usługi - inne
0

0,0

0

0,0

103

0,0

1

2,7
Budownictwo
0

0,0

0

0,0

5 001

1,7

1

2,7
Inne
0

0,0

1

4,0

1 847

0,6

9

24,3
Inwestycje ogółem
153 981

100,0

25

100,0

293 723

100,0

37

100,0
High-tech ogółem
36 983

24,0

11

44,0

164 977

56,2

7

18,9

Źródło: Rocznik EVCA 2007


Polskie firmy zarządzające - etapy inwestycji
W 2006r. roku utrzymało się zainteresowanie funduszy spółkami dojrzałymi, aż 94 proc. całości środków, 276 mln EUR, przeznaczyły na refinansowanie lub wykup od poprzednich właścicieli. W 2005 roku kwota ta wyniosła 149,2 mln EUR, co stanowiło 97 proc. środków. W porównaniu z rokiem poprzednim zanotowano znaczący wzrost udziału wykupów w strukturze inwestycji. Tendencja ta jest widoczna w całej Europie, gdzie wartość wykupów wzrosła z 32 mld euro (68 proc.) w 2005r. do 49 mld euro (69 proc.) w 2006r.
Inwestycje w przedsiębiorstwa na etapie ekspansji wyniosły w 2006r. 15 mln EUR, czyli zaledwie 5 proc. zaangażowanych środków. W 2005r. wyniosły one 4,3 mln EUR, czyli 2,8 proc.
Należy jednak zauważyć, że niewielki udział inwestycji na etapie ekspansji nie oznacza, że fundusze private equity inwestują w spółki o stosunkowo niewielkim potencjale wzrostu. Większość polskich firm finansowanych przez fundusze ma bardzo duży potencjał wzrostu, w tym szczególnie poprzez rozwój na rynki zagraniczne.
Rosnące zainteresowanie wykupami wynika z dojrzałości sektora prywatnego oraz dostępności instrumentów dłużnych typowych dla transakcji wykupu. Coraz liczniejsza jest również grupa menedżerów, którzy mogą współpracować z funduszami przy wykupach.
Inwestycje PE/VC w przedsiębiorstwa we wczesnych etapach rozwoju nieznacznie wzrosły w porównaniu z dorobkiem poprzedniego roku, z 511 tyś. EUR do prawie 2,5 mln EUR w 2006r. Aby nastąpił znaczący wzrost zainwestowanych środków w spółki na tych etapach, muszą pojawić się nowe fundusze, wyspecjalizowane w tego rodzaju inwestycjach.


WYKRES 4. PODZIAŁ INWESTYCJI POD WZGLĘDEM ETAPU ROZWOJU SPÓŁKI, 2005-2006
 width=

Źródło: Rocznik EVCA 2007


Polskie firmy zarządzające - dezinwestycje [2]
Kwota dezinwestycji podawana jest w badaniu EVCA według wartości początkowej inwestycji i nie jest sumą przychodów uzyskanych ze sprzedaży spółki. Według danych EVCA w 2006r. roku fundusze wyszły z 37 spółek, sprzedając akcje o wartości początkowej 140 mln EUR, w porównaniu do 116 mln EUR w 2005r. Pomimo wzrostu wartości dezinwestycji, ich liczba spadła z 40 w 2005r. do 37 w 2006r. Wynika stąd, że średnia wartość dezinwestycji wzrosła, z 2,9 mln euro w 2005 do prawie 3,8 mln euro w 2006r. Najpopularniejszą metodą (53 proc. kwoty dezinwestycji wobec 19 proc. w 2005r.) było wyjście przez giełdę, kolejną (15 proc.) - sprzedaż innemu funduszowi private equity / venture capital. Sprzedaż inwestorowi strategicznemu dotyczyła zaskakująco niewielkiej części i odnotowała znaczący spadek w porównaniu z rokiem 2005 (14 proc. w 2006 wobec 64 proc. w 2005). Inne metody wyjścia dały łącznie 18 proc. w 2006r. 12,3 proc. wartości dezinwestycji zrealizowano poprzez zwrot pożyczki (0,3 proc. w 2005r.). Nie odnotowano żadnej likwidacji spółki( wobec 7 proc. kwoty dezinwestycji w roku poprzednim.
W Europie wartość dezinwestycji wzrosła z 30 mld EUR w 2005r. do 33 mld EUR w 2006r. Najwięcej wyjść zrealizowano w drodze sprzedaży inwestorowi strategicznemu – 7,5 mld euro (23 proc.), na kolejnym miejscu uplasowały się wyjścia poprzez zwrot pożyczki – 5,7 mld euro (17 proc.) oraz sprzedaż innemu funduszowi private equity / venture capital – 5,5 mld euro (16,6 proc.).


WYKRES 5. DEZINWESTYCJE POLSKICH FIRM ZARZĄDZAJĄCYCH FUNDUSZAMI, 2005-2006
 width=

Źródło: Rocznik EVCA 2007




[1] Wszystkie dane statystyczne wykorzystane w tym artykule pochodzą z EVCA 2007 Yearbook


[2] Kwota dezinwestycji liczona jest po koszcie i nie uwzględnia zysków wypracowanych z inwestycji. Jeśli fundusz wychodzi ze spółki, w którą zainwestował np. 5 mln PLN, wykaże dezinwestycje na poziomie 5 mln PLN